Biomechanika przeciążenia odwodziciela palucha i wpływ nieaktywności mięśnia strzałkowego długiego

biomechanika diagnostyka fizjoterapia Feb 17, 2025

1. Wprowadzenie

Przeciążenie odwodziciela palucha oraz nieaktywność mięśnia strzałkowego długiego to częste problemy biomechaniczne, które mogą prowadzić do dysfunkcji stopy, zaburzeń łuków stopy oraz przeciążeń w wyższych segmentach układu ruchu. W tym artykule przeanalizujemy, jakie dokładnie mięśnie są przeciążone i nieaktywne, czy potrzebujemy podparcia łuku podłużnego i poprzecznego oraz w jakich przypadkach stosujemy klin do przodostopia lub pelotę w celu poprawienia kąta natarcia stopy.


2. Przeciążenie odwodziciela palucha – mechanika i skutki

2.1 Anatomia odwodziciela palucha

Odwodziciel palucha (abductor hallucis) to mięsień biegnący wzdłuż przyśrodkowej strony stopy, który stabilizuje łuk podłużny i uczestniczy w kontroli pierwszego promienia podczas obciążania stopy.

2.2 Przeciążenie odwodziciela palucha – przyczyny

  • Nadmierna pronacja stopy,

  • Osłabienie stabilizacji łuku podłużnego,

  • Niewydolność mięśnia strzałkowego długiego i tylnych struktur podudzia,

  • Nieprawidłowy wzorzec chodu z kompensacją w przodostopiu.

2.3 Skutki przeciążenia odwodziciela palucha

  • Ból wzdłuż przyśrodkowej krawędzi stopy,

  • Podwichnięcie I kości śródstopia,

  • Osłabienie pierwszego promienia i jego nadmierna ruchomość.


3. Rola mięśnia strzałkowego długiego i skutki jego nieaktywności

3.1 Anatomia i funkcja mięśnia strzałkowego długiego

Mięsień strzałkowy długi (peroneus longus) biegnie od bocznej strony podudzia i kończy się na I kości śródstopia oraz kości klinowatej przyśrodkowej.

3.2 Skutki osłabienia lub nieaktywności strzałkowego długiego

  • Osłabienie stabilizacji łuku poprzecznego,

  • Przesunięcie obciążeń na przyśrodkową część stopy,

  • Przeciążenie odwodziciela palucha i rozcięgna podeszwowego,

  • Nadmierna ruchomość pierwszego promienia, co prowadzi do niestabilności stopy.


4. Które mięśnie są przeciążone, a które nieaktywne?

4.1 Przeciążone mięśnie

  • Odwodziciel palucha (abductor hallucis),

  • Zginacz długi palucha (flexor hallucis longus),

  • Rozcięgno podeszwowe,

  • Przyśrodkowa część mięśnia brzuchatego łydki.

4.2 Nieaktywne lub osłabione mięśnie

  • Strzałkowy długi (peroneus longus),

  • Strzałkowy krótki (peroneus brevis),

  • Mięsień piszczelowy tylny (tibialis posterior),

  • Mięśnie krótkie stopy stabilizujące łuk poprzeczny.


5. Czy potrzebujemy podparcia pod łuk podłużny i poprzeczny?

5.1 Podparcie łuku podłużnego

  • Zalecane w przypadku nadmiernej pronacji,

  • Pomocne w redukcji napięcia odwodziciela palucha,

  • Może zmniejszać kompensacyjne przeciążenie piszczelowego tylnego.

5.2 Podparcie łuku poprzecznego

  • Konieczne, jeśli dochodzi do spłaszczenia przodostopia,

  • Pomaga w równomiernym rozłożeniu obciążeń,

  • Redukuje przeciążenia w obrębie głów II i III kości śródstopia.


6. Kiedy stosować klin do przodostopia?

Klin do przodostopia stosujemy, gdy:

  • Dochodzi do nadmiernej supinacji przedniej części stopy,

  • Istnieje potrzeba korekcji ustawienia I kości śródstopia,

  • Przeciążenie rozcięgna podeszwowego prowadzi do bólu podeszwowej części stopy.


7. Pelota do poprawienia kąta natarcia – kiedy jest wskazana?

Pelota jest używana w celu poprawy kąta natarcia, gdy:

  • Przodostopie wykazuje nadmierną ruchomość i niestabilność,

  • Pacjent skarży się na ból II i III głowy śródstopia,

  • Występuje potrzeba zwiększenia funkcjonalnej stabilizacji łuku poprzecznego.


8. Podsumowanie

Przeciążenie odwodziciela palucha oraz nieaktywność mięśnia strzałkowego długiego prowadzą do licznych dysfunkcji biomechanicznych stopy, wpływając zarówno na łuk podłużny, jak i poprzeczny. Poprawna diagnoza oraz odpowiednie wsparcie ortopedyczne mogą skutecznie zmniejszyć objawy i przywrócić prawidłową funkcję stopy. W zależności od indywidualnych potrzeb pacjenta, stosowanie podparcia łuków, klinów oraz pelot może być kluczowe dla długotrwałej poprawy stabilności i biomechaniki chodu.

Pełne podejście do diagnostyki ruchowej przedstawiamy na szkoleniu trenera GSP >> TU MOŻESZ KUPIĆ <<